⚖️ 1. Yükümlü Sayılma Kapsamı
YMM ve SMMM’ler her işlemde değil, belirli faaliyetler kapsamında MASAK yükümlüsü sayılır.
Bu faaliyetler genellikle:
Şirket kuruluş işlemleri
- Ortaklık yapısının düzenlenmesi
- Şirket alım-satım işlemleri
- Mali yapılandırma ve danışmanlık hizmetleri
- 👉 Bu tür işlemlerde meslek mensubu artık sadece danışman değil,
finansal sistemin gözetim aktörüdür.
- 🆔 2. Kimlik Tespiti (Know Your Customer – KYC)
En temel yükümlülüklerden biri müşteri tanıma zorunluluğudur.
YMM ve SMMM’ler:
- Müşterinin kimliğini doğrulamak
- Gerçek faydalanıcıyı tespit etmek
- İş ilişkisinin amacını anlamak
zorundadır.
Bu yükümlülük:
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Yönetmeliği kapsamında düzenlenmiştir.
🔍 3. Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)
En kritik yükümlülüklerden biri:
- 👉 Şüpheli işlemleri MASAK’a bildirmek
Bu noktada:
- Kesin suç tespiti gerekmez
- Şüphe yeterlidir
- Bildirim gecikmeksizin yapılmalıdır
Yetkili kurum:
- Mali Suçları Araştırma Kurulu
- 📄 4. Belge ve Kayıt Saklama
Meslek mensupları:
- Kimlik tespit belgelerini
İşlem kayıtlarını
- Destekleyici dokümanları
- 👉 En az 8 yıl süreyle saklamak zorundadır
Bu yükümlülük, olası inceleme ve soruşturmalar için kritik öneme sahiptir.
- 🧠 5. Sürekli İzleme ve Risk Değerlendirmesi
- YMM ve SMMM’ler sadece işlem anında değil,
- 👉 süreç boyunca müşteriyi izlemekle yükümlüdür
Bu kapsamda:
- İşlem davranışlarının takibi
- Riskli müşteri profillerinin belirlenmesi
- Olağandışı değişimlerin analiz edilmesi
gereklidir.
- 🏢 6. Uyum Programı Oluşturma (Belirli Durumlarda)
Bazı durumlarda meslek mensupları:
- İç kontrol mekanizması kurmak
- Risk yönetimi politikası oluşturmak
- Eğitim ve denetim süreçleri geliştirmek
zorundadır.
Bu yükümlülük özellikle daha büyük ve kurumsal yapılarda öne çıkar.
- 🚫 7. Gizlilik Yükümlülüğü (Tipping-Off Yasağı)
ŞİB yapılan durumlarda:
- 👉 Müşteriye bilgi verilmesi yasaktır
Bu kural:
- Soruşturmaların sağlıklı yürütülmesi
- Delil karartmanın önlenmesi
amacını taşır.
- ⚠️ 8. Uyulmaması Halinde Yaptırımlar
Yükümlülüklerin ihlali durumunda:
- İdari para cezaları
- Mesleki disiplin cezaları
- Ağır durumlarda cezai sorumluluk
söz konusu olabilir.
- 📊 Adli Muhasebe ile Bağlantı
Bu yükümlülükler, klasik muhasebe faaliyetlerinin ötesine geçmektedir. YMM ve SMMM’ler:
- Risk analizi yapmalı
- Şüpheli işlemleri yorumlamalı
- Finansal davranışları analiz etmelidir
- 👉 Bu da meslek mensuplarını fiilen adli muhasebe rolüne yaklaştırmaktadır
- 📌 Sonuç
YMM ve SMMM’ler açısından MASAK yükümlülükleri:
- Sadece bir yasal zorunluluk değil
- Aynı zamanda aktif bir denetim ve gözetim sorumluluğudur
Bu nedenle meslek mensuplarının:
- Mevzuatı yakından takip etmesi
- İç süreçlerini güçlendirmesi
- Adli muhasebe perspektifi kazanması
giderek daha kritik hale gelmektedir.