İthalat işlemlerinde ödenen Katma Değer Vergisi (KDV), genel sistem içerisinde mükelleflerin vergiye tabi faaliyetleriyle bağlantılı olması şartıyla indirim konusu yapılabilen vergiler arasında yer almaktadır. Bununla birlikte KDV mevzuatı, belirli işlemler bakımından indirim hakkının sınırlandırılmasına izin vermektedir.
Özellikle son yıllarda ithalatta gözetim uygulamaları, korunma önlemleri, dampinge karşı vergiler ve benzeri dış ticaret politikası araçlarının daha yoğun şekilde kullanılması, ithalat sırasında oluşan KDV'nin indirim mekanizmasına ilişkin yeni bir düzenleme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.
Bu kapsamda 24 Kasım 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, belirli ithalat işlemleri nedeniyle ortaya çıkan KDV'nin indirim konusu yapılmasını sınırlandıran önemli bir düzenleme olmuştur.
Düzenlemenin uygulama esasları ise 2026 yılında yayımlanan 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği ile önemli ölçüde somutlaştırılmıştır. Tebliğ ile yalnızca hangi KDV'nin indirilemeyeceği değil, aynı zamanda mükelleflerin belirli tutarı aşan ithalat işlemleri bakımından bildirim veya YMM raporu yoluyla tevsik yükümlülüğü de düzenlenmiştir.
2026 yılı itibarıyla uygulamanın özellikle "ithalat bedeli", 2.600.000 TL sınırı, bildirim yükümlülüğü ve Özel Amaçlı YMM Raporu yönlerinden ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
1. KDV'de İndirim Mekanizmasının Temel Esası
KDV sisteminin temel özelliklerinden biri, işletmenin üretim ve ticaret zinciri içerisinde yüklendiği KDV'nin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den mahsup edilebilmesidir.
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca mükellefler, faaliyetlerine ilişkin olarak yaptıkları mal ve hizmet alımları ile ithalat nedeniyle ödedikleri KDV'yi, Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça indirim konusu yapabilmektedir.
İthalatta ödenen KDV bakımından da temel yaklaşım aynıdır.
Ancak bu genel kural mutlak değildir.
KDV Kanunu'nun 30. maddesinde indirilemeyecek KDV'ye ilişkin düzenlemeler bulunmakta; 36. maddede ise Cumhurbaşkanına belirli mal ve hizmetler bakımından indirim veya iade hakkının kısmen ya da tamamen kaldırılması konusunda yetki verilmektedir.
7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı bu yetkinin kullanılması sonucunda ortaya çıkan düzenlemelerden biridir.
2. 7846 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Ne Getirdi?
7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 24 Kasım 2023 tarihli ve 32379 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kararın temel sonucu, belirli dış ticaret politikası uygulamaları nedeniyle ithalat sırasında oluşan KDV'nin tamamının değil, söz konusu uygulamalardan kaynaklanan kısmının indirim mekanizmasının dışında bırakılmasıdır.
Karar kapsamında başlıca üç grup işlem önem taşımaktadır:
2.1. İthalatta gözetim uygulaması
Gözetim uygulamasına tabi mallarda, gümrük beyannamesinde beyan edilen ve gerekli şekilde tevsik edilemeyen tutarlar nedeniyle oluşan KDV bakımından indirim kısıtlaması getirilmiştir.
Buradaki temel kavram, gözetim uygulaması nedeniyle ortaya çıkan tevsik edilemeyen kıymet farkıdır.
GİB'in yayımladığı açıklamalarda da bu tutarın, gözetim belgesinde kayıtlı kıymet ile eşyanın gümrük kıymeti arasındaki farka karşılık gelen tutarla ilişkilendirildiği görülmektedir.
2.2. Korunma önlemleri
Korunma önlemleri kapsamında uygulanan:
- gümrük vergileri,
- ek mali yükümlülükler
nedeniyle oluşan KDV'nin ilgili kısmı da indirim konusu yapılamamaktadır.
2.3. Dampinge karşı vergi ve telafi edici vergiler
İthalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında uygulanan:
- dampinge karşı vergiler,
- telafi edici vergiler
ve bunların KDV matrahına dahil olması nedeniyle ortaya çıkan KDV de indirim kısıtlamasının kapsamına girmektedir.
3. Önemli Ayrım: İthalat KDV'sinin Tamamı İndirilemiyor Değil
Uygulamada dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan biri budur.
7846 sayılı Karar, kapsamındaki ithalatın tamamına ilişkin KDV'nin indirim hakkını ortadan kaldırmamaktadır.
57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği'nde de bu ayrım açık biçimde ortaya konulmuştur.
Buna göre, gözetim, korunma önlemleri veya haksız rekabet uygulamalarından kaynaklanan KDV matrahındaki artışlara ilişkin KDV indirim konusu yapılamaz.
Buna karşılık, söz konusu uygulamalar dışında kalan normal ithalat bedelleri ve bunlara ilişkin KDV, genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılabilir.
Dolayısıyla muhasebe ve vergi incelemesi açısından şu ayrımın yapılması önemlidir:
Normal ithalat KDV'si ≠ 7846 sayılı Karar kapsamında indirilemeyen KDV
Bu ayrımın yapılmaması, indirilecek KDV hesabının gereğinden fazla azaltılmasına veya tam tersine indirim hakkı bulunmayan KDV'nin indirim hesaplarına alınmasına neden olabilir.
4. 2026 Yılında Yeni Bir Boyut: Tevsik ve Raporlama
7846 sayılı Karar'ın ilk döneminde esas tartışma, hangi KDV'nin indirilemeyeceği üzerinde yoğunlaşmışken, 2026 yılında uygulamanın ikinci önemli boyutu ortaya çıkmıştır:
Mükellef, 7846 sayılı Karar kapsamındaki işlemlerde KDV'yi doğru şekilde indirim konusu yaptığını nasıl tevsik edecektir?
Bu sorunun cevabı 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği ile düzenlenmiştir.
Tebliğ ile KDV Genel Uygulama Tebliği'nin III/C bölümüne III/C-2.6 başlıklı bölüm eklenmiş ve mükelleflerin altı aylık dönemler itibarıyla belirli bir tutara göre bildirim veya YMM raporu düzenlemeleri öngörülmüştür.
5. 2.600.000 TL Eşiği Neden Önemli?
Düzenlemede, takvim yılının altışar aylık dönemleri itibarıyla belirlenen ithalat bedelinin 2.600.000 TL'yi aşması halinde farklı bir tevsik mekanizması uygulanmaktadır.
Bu tutar, 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği'nin ilgili hükmünde belirtilen tutara bağlanmıştır. GİB'in 2026 tarihli KDV-71/2026-1 sayılı Sirkülerinde de 2.600.000 TL sınırı açıkça belirtilmiştir.
Burada iki farklı durum ortaya çıkmaktadır.
İthalat bedeli 2.600.000 TL'yi aşmıyorsa
Mükellef tarafından, ilgili altı aylık dönemde 7846 sayılı Karar kapsamında ödenen KDV'nin doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin bildirim yapılması gerekmektedir.
İthalat bedeli 2.600.000 TL'yi aşıyorsa
Kural olarak Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik mekanizması devreye girmektedir.
Ancak tam tasdik sözleşmesi bulunan mükellefler bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır.
Mükellefin ithalatın yapıldığı yıl için süresinde düzenlenmiş Tam Tasdik sözleşmesi bulunması ve Tam Tasdik raporunda 7846 sayılı Karar kapsamındaki ithalatlara ilişkin KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılmadığının açıklanması halinde ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu düzenlenmesi gerekmemektedir.
6. "İthalat Bedeli" Nasıl Anlaşılmalı?
Uygulamanın en çok tartışılan noktalarından biri ithalat bedeli kavramıdır.
Çünkü 2.600.000 TL'lik sınırın uygulanabilmesi için öncelikle hangi tutarın "ithalat bedeli" olarak dikkate alınacağının belirlenmesi gerekir.
Bu noktada yalnızca muhasebe kayıtlarında yer alan ithalat alış bedelinin esas alınması yeterli değildir.
2026 yılında yapılan açıklamalar doğrultusunda uygulamada esas alınması gereken tutarın, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki ithalatlara ilişkin beyana esas KDV matrahı üzerinden değerlendirilmesi gerekmektedir.
KDV Kanunu'nun 21. maddesi de ithalatta vergi matrahının yalnızca mal bedelinden oluşmadığını göstermektedir.
İthalatta KDV matrahı genel olarak;
- gümrük vergisine esas kıymet,
- ithalat sırasında ödenen vergi, resim, harç ve paylar,
- gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan ve matraha dahil edilmesi gereken diğer gider ve ödemeler,
- belirli koşullarda fiyat ve kur farkları
gibi unsurları içerebilmektedir.
Dolayısıyla uygulamada "ithalat bedeli" ile yalnızca satıcıya ödenen fatura bedelinin kastedildiği şeklinde bir yaklaşım, KDV mevzuatındaki matrah yapısıyla her durumda örtüşmeyebilir.
7. 7846 Kapsamındaki KDV Nasıl Tespit Edilmeli?
Bir ithalat işleminin 7846 sayılı Karar kapsamında olup olmadığının belirlenmesi için yalnızca muhasebe fişinin incelenmesi yeterli değildir.
Sağlıklı bir kontrol için en azından aşağıdaki belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir:
- Gümrük Beyannamesi,
- Gümrük kıymeti,
- KDV matrahı,
- Gümrük vergileri,
- Ek mali yükümlülükler,
- Dampinge karşı vergiler,
- Telafi edici vergiler,
- Gözetim uygulamasına ilişkin belgeler,
- İthalat faturası,
- Gümrük tahakkuk ve ödeme bilgileri,
- Muhasebe kayıtları,
- İndirilecek KDV hesapları.
Özellikle gümrük beyannamesindeki KDV matrahı ile muhasebe kayıtlarının karşılaştırılması önem taşımaktadır.
8. Basit Bir Uygulama Örneği
Bir şirketin gözetim uygulamasına tabi bir malı ithal ettiğini varsayalım.
İthal edilen malın normal ticari bedeli 1.800.000 TL olsun.
Gözetim uygulaması nedeniyle gümrük kıymeti 2.500.000 TL olarak belirlenmiş olsun.
Bu durumda ortaya çıkan farkın 7846 sayılı Karar kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.
Örneğin KDV oranının %20 olduğu varsayımında:
Gözetimden kaynaklanan kıymet farkı:
700.000 TL
Bu farka isabet eden KDV:
700.000 × %20 = 140.000 TL
Bu örnekte 140.000 TL'nin, diğer şartların da sağlanması halinde, 7846 sayılı Karar kapsamında indirimi kabul edilmeyen KDV olarak değerlendirilmesi söz konusu olabilir.
Buna karşılık normal ithalat bedeline ilişkin KDV'nin aynı gerekçeyle tamamen indirilememesi söz konusu değildir.
Bu nedenle uygulamada "gümrük beyannamesindeki toplam KDV'nin tamamı indirilemez" şeklindeki genelleme doğru değildir.
9. Muhasebe ve KDV Beyannamesi Açısından Kontrol
7846 sayılı Karar kapsamındaki işlemlerde muhasebe kayıtlarının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Özellikle;
191 İndirilecek KDV
hesabında yer alan ithalat kaynaklı KDV'nin tamamının otomatik olarak indirim konusu yapılması risk yaratabilir.
Kontrol sırasında;
Gümrük Beyannamesi → KDV Matrahı → Hesaplanan KDV → 191 İndirilecek KDV → KDV Beyannamesi
zincirinin kurulması gerekir.
Böylece gümrükte hesaplanan KDV ile muhasebeye alınan indirilecek KDV arasında karşılaştırma yapılabilir.
Daha ileri düzeyde bir kontrolde ise 7846 sayılı Karar nedeniyle indirim hakkı bulunmayan KDV ayrıca hesaplanarak 191 hesap hareketlerinden ayrıştırılmalıdır.
10. YMM Raporunda Hangi Kontroller Yapılabilir?
Özel Amaçlı YMM Raporu hazırlanırken yalnızca matematiksel bir hesaplama yapılması yeterli görülmemelidir.
Rapora esas çalışma kapsamında en azından şu kontrollerin yapılması yararlı olacaktır:
Gümrük beyannamesi kontrolü
İthalatın 7846 sayılı Karar kapsamındaki işlemlerden olup olmadığı belirlenmelidir.
KDV matrahı kontrolü
Gümrük beyannamesindeki KDV matrahı ile ilgili hesaplamalar incelenmelidir.
Gözetim farkı kontrolü
Varsa gözetim kıymeti ile gerçek/tevsik edilebilir bedel arasındaki fark belirlenmelidir.
Ek mali yükümlülük kontrolü
Korunma önlemleri kapsamında ödenen vergiler ve ek mali yükümlülükler tespit edilmelidir.
Anti-damping kontrolü
Dampinge karşı vergi ve telafi edici vergilerin KDV matrahına etkisi incelenmelidir.
KDV kontrolü
7846 sayılı Karar kapsamında indirim hakkı bulunmayan KDV hesaplanmalıdır.
Muhasebe kontrolü
Hesaplanan tutarın muhasebe kayıtlarına doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı incelenmelidir.
Beyanname kontrolü
İndirilecek KDV'nin ilgili dönem KDV beyannamesine doğru aktarılıp aktarılmadığı kontrol edilmelidir.
11. Tam Tasdik Yapan YMM'ler Açısından Yeni Bir Kontrol Alanı
Düzenlemenin YMM'ler açısından önemli sonuçlarından biri, 7846 sayılı Karar kapsamındaki işlemlerin Tam Tasdik çalışmalarında ayrıca dikkate alınması gereğidir.
Tam Tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu düzenlenmesine gerek bulunmaması, konunun Tam Tasdik raporunda tamamen göz ardı edilebileceği anlamına gelmemektedir.
Tam tersine, Tam Tasdik çalışmasının bir parçası olarak;
- ithalat listelerinin alınması,
- 7846 kapsamındaki işlemlerin belirlenmesi,
- gümrük beyannamelerinin incelenmesi,
- KDV matrahlarının kontrol edilmesi,
- indirilemeyen KDV'nin hesaplanması,
- muhasebe kayıtlarının incelenmesi,
- KDV beyannameleriyle karşılaştırma yapılması
uygun bir çalışma prosedürü olacaktır.
Bu yaklaşım, Tam Tasdik raporunda konuya ilişkin yapılması gereken açıklamaların da daha sağlam bir çalışma kağıdı altyapısına dayanmasını sağlayacaktır.
12. 2026 Yılının İlk Altı Ayı İçin Özel Durum
2026 yılının ilk altı aylık dönemine ilişkin uygulama, düzenlemenin ilk kez kapsamlı şekilde uygulanması nedeniyle ayrıca önem taşımaktadır.
GİB tarafından yayımlanan KDV Sirküleri/71 ile 2026 yılının Ocak-Haziran döneminde yapılan ve 2.600.000 TL sınırını aşan 7846 sayılı Karar kapsamındaki ithalat işlemleri için düzenlenmesi gereken Özel Amaçlı YMM Raporlarının ibraz süresi 31 Ağustos 2026 tarihine kadar uzatılmıştır.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, uzatmanın Özel Amaçlı YMM Raporunun ibraz süresine ilişkin olmasıdır.
Dolayısıyla bildirim yükümlülüğü ile YMM raporunun ibraz süresinin birbirinden ayrılması gerekir.
Başka bir ifadeyle, rapor süresinin uzatılması bütün yükümlülüklerin otomatik olarak aynı tarihe ertelendiği anlamına gelmemektedir.
13. YMM ve Vergi İncelemesi Açısından Riskli Noktalar
7846 sayılı Karar uygulaması özellikle ithalatı yoğun olan işletmeler açısından yeni bir vergi riski alanı oluşturmuştur.
Aşağıdaki durumlar özellikle dikkatle incelenmelidir:
- Gözetim kapsamındaki ithalatların normal ithalat olarak değerlendirilmesi,
- Gözetim nedeniyle oluşan kıymet farkının dikkate alınmaması,
- Dampinge karşı verginin KDV matrahına etkisinin gözden kaçırılması,
- İndirilemeyecek KDV'nin 191 hesapta bırakılması,
- İndirilemeyecek KDV'nin KDV beyannamesinde indirim konusu yapılması,
- Gümrük beyannamesi ile muhasebe kaydının eşleştirilmemesi,
- Altı aylık dönem toplamlarının hatalı hesaplanması,
- 2.600.000 TL sınırının yanlış belirlenmesi,
- Tam Tasdik raporunda konuya ilişkin gerekli açıklamaların yapılmaması,
- Özel Amaçlı YMM Raporu gerekip gerekmediğinin zamanında belirlenmemesi.
Bu nedenle konu yalnızca bir KDV hesabı olarak değil, aynı zamanda bir vergi kontrol ve tevsik süreci olarak ele alınmalıdır.
14. Sonuç
7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile başlayan süreç, ithalat işlemlerinde KDV indirim mekanizmasının belirli dış ticaret politikası uygulamaları bakımından yeniden değerlendirilmesine yol açmıştır.
2026 yılında yayımlanan 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği ile ise konu yalnızca "hangi KDV indirilemez?" sorusunun ötesine taşınmış; tevsik, bildirim ve YMM raporlaması bakımından da yeni bir sistem oluşturulmuştur.
Bu nedenle ithalat yapan işletmeler açısından aşağıdaki dört aşamalı kontrol yaklaşımının benimsenmesi önem taşımaktadır:
1. İthalat işlemini belirle →
2. 7846 sayılı Karar kapsamında olup olmadığını tespit et →
3. İndirilemeyecek KDV'yi hesapla →
4. Bildirim veya YMM raporu yükümlülüğünü belirle.
Özellikle gözetim uygulaması bulunan ithalatlarda gümrük kıymeti, ithalat bedeli, KDV matrahı ve indirilemeyecek KDV kavramlarının birbirinden ayrılması gerekmektedir.
Sonuç olarak 7846 sayılı Karar uygulaması, ithalat yapan işletmeler için yalnızca KDV beyannamesinin hazırlanması sırasında dikkate alınacak bir konu değildir. Gümrük beyannamesinden muhasebe kayıtlarına, 191 İndirilecek KDV hesabından KDV beyannamesine ve YMM tasdik çalışmalarına kadar uzanan bütünleşik bir kontrol süreci olarak ele alınmalıdır.
Not: Uygulamanın ilk dönemine ilişkin süreler bakımından GİB tarafından yayımlanan güncel Sirküler ve duyuruların ayrıca takip edilmesi önemlidir. KDV-71/2026-1 sayılı Sirküler ile 2026 Ocak-Haziran dönemine ilişkin belirli Özel Amaçlı YMM Raporlarının ibraz süresi 31 Ağustos 2026'ya uzatılmıştır.