Bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesinde kullanılan finansal büyüklükler 2026 yılı itibarıyla yeniden değiştirildi.
17 Mart 2026 tarihli ve 33199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel ölçütlere tabi şirketler bakımından;
- aktif toplamı,
- yıllık net satış hasılatı,
- çalışan sayısı
üzerinden kullanılan eşik değerler yeniden belirlendi. Yeni eşikler, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olma durumunun belirlenmesinde esas alınıyor.
Bunun ardından Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun 4 Mayıs 2026 tarihli kararıyla, yeni eşiklerin geçmiş ve gelecek hesap dönemlerine nasıl uygulanacağına ilişkin Usul ve Esaslar da değiştirildi.
Dolayısıyla 2026 düzenlemesini değerlendirirken iki farklı konuyu birbirinden ayırmak gerekiyor:
- Eşik değerler değişti.
- Bu eşiklerin hangi hesap dönemlerinde dikkate alınacağına ilişkin uygulama kuralları netleştirildi.
1. Eski düzenlemede eşikler nasıldı?
2025 hesap dönemleri için genel ölçütlere tabi şirketlerde kullanılan eşikler;
| Ölçüt | 2025 düzenlemesi |
|---|---|
| Aktif toplamı | 300 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 600 milyon TL |
| Çalışan sayısı | 150 kişi |
şeklindeydi. Bu üç ölçütten en az ikisinin art arda iki hesap döneminde aşılması, genel kural kapsamında bağımsız denetime tabi olma sonucunu doğuruyordu.
Bu eşikler 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için uygulanmak üzere belirlenmişti.
2. 2026 yılında eşikler nasıl değişti?
11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel ölçütlere tabi şirketler bakımından yeni eşikler şu şekilde belirlendi:
| Ölçüt | 2025 | 2026 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Aktif toplamı | 300 milyon TL | 500 milyon TL | +200 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 600 milyon TL | 1 milyar TL | +400 milyon TL |
| Çalışan sayısı | 150 | 150 | Değişmedi |
Yeni eşikler, şirketlerin 1/1/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olup olmadığının belirlenmesinde kullanılacak.
Burada önemli nokta, üç ölçütün tamamının birlikte aşılmasının gerekmemesidir.
Genel ölçütlere tabi şirketler açısından temel sistem yine:
Üç ölçütten en az ikisinin eşik değerinin art arda iki hesap döneminde aşılması
esasına dayanmaktadır.
3. Asıl önemli değişiklik: Hangi yıllara bakılacak?
Yeni düzenlemenin uygulamada en fazla dikkat gerektiren bölümü burasıdır.
Çünkü 2026 yılında yeni eşikler yürürlüğe girdiğinde, “2026 rakamlarına bakılır ve karar verilir” şeklinde basit bir hesaplama yapılmıyor.
Yeni Usul ve Esaslarda, eşiklerde değişiklik yapılması durumunda değişikliğin yürürlüğe girdiği hesap döneminden önceki dönemler bakımından eski dönem için geçerli eşiklerin esas alınacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu nedenle bağımsız denetim hesabında yalnızca şirketin son yılındaki bilanço ve gelir tablosuna bakılması yeterli değildir.
4. 2026 yılı için örnek hesaplama
Yeni düzenlemede verilen örnek sistematiği oldukça önemli.
Şirketin 2026 yılı için bağımsız denetime tabi olup olmadığı belirlenirken, 2026 yılında yürürlüğe giren yeni eşikler yerine, 2025 hesap döneminin değerlendirilmesinde 2025 dönemi için geçerli olan eşikler dikkate alınmaktadır.
Yani 2026 yılına ilişkin denetim durumunu belirlemek için geçmiş hesap dönemlerinin hangi eşiklere göre değerlendirileceği önem kazanmaktadır. Yüklenen KGK düzenlemesindeki örnekte de 2026 yılında revize edilen eşiklerin 2025 hesap döneminin değerlendirilmesinde esas alınmayacağı ve önceki iki hesap döneminin ilgili dönemlerde geçerli eşiklere göre değerlendirilmesi gerektiği gösterilmektedir.
Bu yaklaşım, özellikle 2025 ve 2026 yıllarında eşik değişikliği nedeniyle sınırda bulunan şirketler açısından önemlidir.
5. Denetimden çıkış kuralları da değişti
Yeni düzenlemenin ikinci önemli boyutu Bağımsız Denetim kapsamından çıkış konusudur.
Yeni Usul ve Esaslarda, eşik değerlerin altında kalınması halinde şirketin hemen denetim kapsamından çıkması yerine, belirli dönemler üzerinden değerlendirme yapılması öngörülmektedir.
Örneğin bir şirket;
- 2024 yılında,
- 2025 yılında
ölçütlerden en az ikisini aşmış ve bu nedenle 2026 yılında bağımsız denetime tabi olmuşsa, 2026 yılında yeni eşiklerin uygulanmaya başlaması şirketin geçmiş dönemlerdeki denetim durumunu geriye dönük olarak değiştirmemektedir.
Yeni eşiklerin sonraki dönemlerdeki etkisi ayrıca değerlendirilir.
Bu ayrım özellikle “2026'da eşikler yükseldi, o halde şirket artık denetimden çıktı” şeklindeki yaklaşımın doğru olmadığını göstermektedir.
6. Denetimden çıkışta iki dönem kuralı
Yeni düzenlemede, denetime tabi bir şirketin daha sonraki dönemlerde eşiklerin altında kalması halinde de ölçütlerin art arda iki hesap dönemi üzerinden değerlendirilmesi öngörülmektedir.
Yüklenen düzenlemedeki örnekte;
- 2026 yılında şirketin denetim kapsamında olduğu,
- 2027 yılında da denetim kapsamında kaldığı,
- 2028 yılında ise denetim kapsamında olmadığı
gösterilmektedir.
Dolayısıyla denetimden çıkış mekanizması da tek yıllık bir karşılaştırmadan ibaret değildir.
7. Eski sistem ile yeni sistem arasındaki temel farklar
Konuyu daha kolay görmek için şöyle özetleyebiliriz:
| Konu | Eski uygulama | Yeni uygulama |
|---|---|---|
| Aktif toplamı | 300 milyon TL | 500 milyon TL |
| Net satış hasılatı | 600 milyon TL | 1 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 150 | 150 |
| Ölçüt sayısı | En az 2 | En az 2 |
| Ardışık dönem şartı | Var | Var |
| 2026 geçişi | — | Önceki dönemler eski eşiklerle değerlendiriliyor |
| Denetimden çıkış | İki dönemli sistem | İki dönemli sistemin geçiş hükümleri netleştirildi |
| Geçmiş dönemin değerlendirilmesi | İlgili dönemin eşikleri | İlgili hesap döneminde geçerli eşikler |
Yeni düzenlemenin en önemli özelliği, yalnızca rakamsal eşiklerin yükseltilmesi değil, eşik değişikliklerinin geçmiş hesap dönemlerine taşınmasının önlenmesi ve geçiş hesaplamasının açık biçimde ortaya konulmasıdır.
8. Şirketler açısından ne değişiyor?
Yeni eşiklerin yükseltilmesi, genel ölçütlere tabi şirketler bakımından Bağımsız Denetim kapsamının belirlenmesinde önemli bir değişiklik yaratıyor.
Örneğin 2025 yılında;
- 300 milyon TL aktif toplamını,
- 600 milyon TL net satış hasılatını,
- 150 çalışan kriterini
dikkate alan bir şirket için 2026 yılında artık genel ölçütler bakımından 500 milyon TL aktif toplamı ve 1 milyar TL net satış hasılatı gibi daha yüksek eşikler söz konusu.
Ancak çalışan sayısı kriterinin 150 kişi olarak korunmuş olması dikkat çekici.
Bu nedenle bazı şirketlerde finansal büyüklükler bakımından denetim eşiğinin üzerine çıkılmasına rağmen çalışan sayısı bakımından eşik aşılmayabilir. Sistem ise iki ölçütün birlikte aşılması üzerinden çalıştığından, her şirketin üç kriteri ayrı ayrı hesaplaması gerekir.
9. Sadece 2026 bilançosuna bakmak yeterli değil
Yeni düzenleme sonrasında bağımsız denetime tabi olup olmadığının belirlenmesinde en sık yapılabilecek hatalardan biri, yalnızca son hesap döneminin verilerine bakılmasıdır.
Oysa sistem:
Hesap dönemi → ilgili dönemde geçerli eşik → üç kriter → en az iki kriter → önceki hesap dönemi → denetim durumu
şeklinde ilerleyen bir hesaplama gerektiriyor.
Özellikle eşiklerin değiştiği yıllarda geçmiş dönem verilerinin, yeni eşiklerle yeniden hesaplanması doğru değildir.
Bu nedenle şirket bazında bir “Bağımsız Denetim geçmişi” oluşturmak daha sağlıklı olacaktır.
10. Muhasebe ve denetim uygulamasında yeni yaklaşım
Yeni düzenleme, Bağımsız Denetim kapsamının belirlenmesini yalnızca bir “eşik kontrolü” olmaktan çıkararak dönemsel bir hesaplama haline getiriyor.
Bir şirket için şu bilgilerin birlikte izlenmesi gerekir:
2024 → hangi eşikler geçerliydi?
2025 → hangi eşikler geçerliydi?
2026 → hangi eşikler geçerli?
2027 → denetim durumu ne olacak?
2028 → kapsamdan çıkış gerçekleşecek mi?
Bu nedenle özellikle SMMM, YMM ve bağımsız denetçiler açısından geçmiş dönem verilerinin saklanması ve hesaplama mantığının otomatikleştirilmesi önem kazanıyor.
Sonuç
2026 yılında bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesinde yapılan değişiklik, ilk bakışta eşiklerin yükseltilmesi olarak görünmektedir.
Ancak düzenlemenin uygulamadaki asıl önemi, geçmiş hesap dönemlerinin hangi eşiklerle değerlendirileceğinin ve denetim kapsamına giriş/çıkışın nasıl hesaplanacağının daha açık hale getirilmesidir.
Genel ölçütlere tabi şirketler açısından 2026 yılında;
- aktif toplamı 500 milyon TL,
- yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL,
- çalışan sayısı 150 kişi
olarak belirlenmiştir. Üç ölçütten en az ikisinin ilgili kurallara göre art arda iki hesap döneminde aşılması halinde Bağımsız Denetim yükümlülüğü doğmaktadır.
Bununla birlikte, 2026'da yapılan değişiklik nedeniyle geçmiş hesap dönemlerinin kendi dönemlerinde geçerli eşik değerlerle değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle Bağımsız Denetim yükümlülüğü belirlenirken yalnızca 2026 yılı rakamlarına bakılması yeterli değildir.
Özetle yeni sistemde doğru soru “Şirket 2026 yılında eşikleri aşıyor mu?” değil; “Şirketin ilgili hesap dönemleri bakımından, o dönemlerde geçerli eşikler esas alındığında Bağımsız Denetim şartları oluşuyor mu?” sorusudur.