Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 595), 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ ile 538 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde değişiklik yapıldı ve elektronik ticarete ilişkin bilgi verme düzenlemelerinin kapsamı genişletildi.
Yeni düzenleme; internet üzerinden gerçekleştirilen alım, satım, kiralama, ilan ve reklam faaliyetleri, bu faaliyetlere aracılık eden platformlar ve sosyal ağ sağlayıcılar bakımından vergi güvenliği uygulamalarını önemli ölçüde genişletiyor.
Ancak düzenlemenin doğru anlaşılması gerekiyor: 595 Sıra No.lu Tebliğ, internet üzerinde ilan veren herkese yeni bir vergi getirmiyor. Esas olarak, vergi idaresinin dijital ortamlardaki ekonomik faaliyetlere ilişkin bilgi toplama ve bildirim altyapısını genişletiyor.
1. 595 Sıra No.lu Tebliğ Nedir?
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 595), 538 Sıra No.lu Tebliğin bazı hükümlerini değiştiren ve özellikle dijital ortamlardaki ekonomik faaliyetlere ilişkin bildirim kapsamını genişleten bir düzenlemedir.
Tebliğ, 5 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir.
Düzenlemenin temel amacı, internet ve diğer dijital ortamlarda gerçekleştirilen ekonomik faaliyetlerin vergi güvenliği bakımından daha etkin biçimde izlenebilmesine imkân sağlamaktır.
Bu kapsamda, yalnızca klasik e-ticaret platformları değil; ilan siteleri, sosyal ağ sağlayıcılar ve dijital ortamda ekonomik faaliyetlerin gerçekleştirilmesine imkân sağlayan diğer aktörler de düzenlemenin kapsamına alınmaktadır.
2. E-Ticaret Bildirim Yükümlülüğünün Kapsamı Genişletildi
538 Sıra No.lu Tebliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki 7 numaralı alt bent yeniden düzenlenmiştir.
Eski düzenleme esas olarak elektronik ticarette faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar ile elektronik ticaret ortamı sağlayan aracı hizmet sağlayıcılarına ilişkin bildirim yetkisine dayanıyordu.
Yeni düzenleme ise bu alanı:
-
Elektronik ticaret,
-
İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı,
-
Kiralama işlemleri,
-
İlan ve reklam faaliyetleri,
-
Taşınır ve taşınmazların alım, satım veya kiralanmasına yönelik ilanlar,
-
Sosyal ağlar ve diğer dijital platformlar
bakımından genişletmektedir.
Böylece vergi güvenliği bakımından yalnızca “e-ticaret işlemi” değil, “dijital ortamda gerçekleştirilen ekonomik faaliyet” kavramı öne çıkmaktadır.
Düzenlemenin temel yaklaşımı
İnternet üzerinde ekonomik faaliyetlerin gerçekleştirilmesine imkân sağlayan platformlardan, bu faaliyetlere ilişkin belirli bilgilerin alınabilmesi ve vergi idaresine bildirilmesi.
Bu yaklaşım, dijital ekonomide kayıt dışı faaliyetlerin tespit edilmesi bakımından önemli bir veri toplama altyapısı oluşturmaktadır.
3. Hangi Kişi ve Kuruluşlar Kapsama Alınıyor?
Yeni düzenlemede aşağıdaki kişi ve kuruluşlar açıkça sayılmaktadır:
| Kapsama alınan grup | Düzenleme bakımından önemi |
|---|---|
| Hizmet sağlayıcılar | İnternet üzerinden ekonomik faaliyette bulunanlar |
| Elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar | Elektronik ticaret faaliyetinde bulunanlar |
| Aracı hizmet sağlayıcılar | Başkalarının ekonomik faaliyetlerini gerçekleştirmesine ortam sağlayanlar |
| Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar | E-ticaret işlemlerine aracılık eden platformlar |
| Erişim sağlayıcılar | İnternete erişim hizmeti sunanlar |
| İçerik sağlayıcılar | İnternet ortamında içerik üreten veya sağlayanlar |
| Yer sağlayıcılar | İnternet ortamındaki içeriklerin barındırılmasına hizmet edenler |
| Sosyal ağ sağlayıcılar | Kullanıcıların içerik oluşturmasına ve paylaşmasına imkân sağlayanlar |
Burada önemli olan husus, bu gruplardan birine dâhil olmanın tek başına her durumda aynı bildirim yükümlülüğünü doğurmamasıdır.
Bildirim yükümlülüğünün kapsamı; faaliyet türü, iş hacmi, sektör, mükellef grubu, işlem türü ve Başkanlık tarafından belirlenecek diğer usul ve esaslara göre şekillenecektir.
4. İlan Siteleri ve Sosyal Ağ Sağlayıcılar İçin Yeni Dönem
Tebliğin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, 538 Sıra No.lu Tebliğin 4 üncü maddesine eklenen yeni ikinci fıkradır.
Bu fıkra, taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasının temin edilmesine yönelik ilanların yayımlanmasına imkân sağlayan yer sağlayıcılar ile sosyal ağ sağlayıcıları ilgilendirmektedir.
Bu kuruluşlar, takvim yılının birer aylık dönemleri içinde gerçekleştirdikleri söz konusu işlemlere ilişkin bilgileri elektronik ortamda Başkanlık sistemlerine bildirmek zorunda olacaktır.
Kapsama girebilecek ilan türleri
-
Konut satış ilanları,
-
Konut kiralama ilanları,
-
İş yeri satış ve kiralama ilanları,
-
İkinci el araç ilanları,
-
Makine ve ekipman satış ilanları,
-
Mal satış ilanları,
-
Hizmet ilanları,
-
Ticari faaliyetlere ilişkin diğer ilanlar.
Burada özellikle kiralama işlemlerinin açıkça düzenleme kapsamına alınması dikkat çekmektedir.
5. Hangi Bilgiler Bildirilecek?
Yeni 4/2 fıkrası üç temel bilgi grubunu öngörmektedir.
5.1. İnternet adresi bilgileri
Bildirim kapsamında, verilen hizmetin sağlandığı internet adres veya adreslerinin bildirilmesi öngörülmektedir.
Bu bilgi, ekonomik faaliyetin hangi dijital ortam üzerinden gerçekleştirildiğinin tespit edilmesine hizmet edecektir.
5.2. İlan veren veya hizmet verilen kişilere ilişkin bilgiler
Düzenlemede:
“Ad soyad/unvan, TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgiler”
ifadesi kullanılmaktadır.
Bu kapsamda, gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet tespitine yarayabilecek bilgilerinin alınması ve bildirilmesi öngörülmektedir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, her durumda bütün bilgilerin eksiksiz ve aynı formatta bildirileceği sonucunun yalnızca bu metinden çıkarılamayacağıdır.
Bildirim formatı, veri alanları, yöntem ve süreler ayrıca belirlenecektir.
5.3. İlan bilgileri
Bildirim kapsamına:
“Hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgileri”
de alınmaktadır.
Bu ifade, yalnızca ilan verenin kimliğinin değil, ilanın ekonomik içeriğinin de önem taşıdığını göstermektedir.
Örneğin:
-
İlanın konusu,
-
Satış veya kiralama niteliği,
-
Taşınır veya taşınmaz bilgisi,
-
Mal veya hizmetin niteliği,
-
İşleme ilişkin diğer ekonomik bilgiler
bildirim kapsamına girebilecektir.
Ancak hangi veri alanlarının kesin olarak bildirileceği, Başkanlık tarafından belirlenecek uygulama esaslarıyla netleşecektir.
6. Aylık Bildirim Esası Getiriliyor
Yeni düzenlemede, bildirimin takvim yılının birer aylık süreleri içerisinde gerçekleştirilen işlemlere ilişkin olarak yapılması öngörülmektedir.
Bu nedenle ilan platformları ve kapsam dahilindeki sosyal ağ sağlayıcılar bakımından aylık bildirim dönemi esas alınmaktadır.
Bununla birlikte, bildirimlerin hangi tarihe kadar verileceği konusunda yalnızca Tebliğin bu hükmüne bakılarak kesin bir son tarih belirlenmemelidir.
Bildirim süresi, içerik, format ve yöntem bakımından 5 inci maddede açıklanan sistem ve ilgili uygulama düzenlemeleri esas alınacaktır.
7. Bu Tebliğ Yeni Bir Vergi Getiriyor mu?
Hayır.
595 Sıra No.lu Tebliğ, internet üzerinde ilan veren kişilere yeni bir vergi türü getirmemektedir.
Örneğin bir kişinin:
-
Kendi otomobilini,
-
Kendi evini,
-
Kullanmadığı kişisel eşyasını
internet üzerinde satışa çıkarması, tek başına yeni bir vergi doğduğu anlamına gelmez.
Vergilendirme bakımından faaliyetin niteliği, devamlılığı, ticari organizasyon, kazanç amacı ve gelir türü gibi hususlar ayrıca değerlendirilir.
Önemli ayrım
İlan verilmesi ≠ otomatik olarak ticari kazanç elde edilmesi
Bununla birlikte, internet üzerinden sürekli ve organize biçimde mal veya hizmet satışı yapılması, kiralama faaliyetlerinin yürütülmesi veya ticari faaliyetlerin ilanlar aracılığıyla gerçekleştirilmesi halinde, bu faaliyetlerin vergi mevzuatı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
8. Vergi Güvenliği Açısından Neden Önemli?
Düzenlemenin temel amacı, dijital ortamlardaki ekonomik faaliyetlerin vergi idaresi bakımından daha görünür hale getirilmesidir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda ilan ve platform verileri önemli bir bilgi kaynağı olabilir:
8.1. Mükellefiyet tespiti
İnternet üzerinden sürekli ekonomik faaliyet yürüten ancak vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin tespit edilmesi.
8.2. Kayıt dışı satışların araştırılması
İlan edilen faaliyet hacmi ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk bulunması.
8.3. Kiralama gelirlerinin araştırılması
İnternet üzerinden çok sayıda taşınmaz veya araç kiralama ilanı veren kişilerin gelir durumlarının incelenmesi.
8.4. Ticari faaliyet hacminin tespiti
İlan sayısı, faaliyet türü ve işlem hacmi gibi bilgilerin, ekonomik faaliyetin niteliğinin değerlendirilmesinde kullanılması.
8.5. Dijital hizmet faaliyetlerinin izlenmesi
İnternet üzerinden danışmanlık, teknik servis, eğitim, tasarım, yazılım veya benzeri hizmetlerin sunulması.
9. YMM ve Vergi Denetimi Açısından Değerlendirme
595 Sıra No.lu Tebliğ, vergi incelemelerinde dijital platform verilerinin kullanılabileceği bir veri toplama altyapısının genişletilmesi bakımından önemlidir.
Özellikle e-defter, Mizan ve beyannameler üzerinden yapılan çapraz kontrollerin ileride ilan ve platform verileriyle desteklenmesi mümkün olabilir.
Örnek 1: İnternet üzerinden konut kiralama
Bir kişinin internet üzerinde çok sayıda konut kiralama ilanı verdiği görülüyor.
Buna karşılık:
-
Beyan edilen kira gelirleriyle uyumsuzluk bulunuyor,
-
Banka hareketleri ile beyan edilen gelirler arasında fark bulunuyor,
-
Mükellefiyet durumu ile ilan faaliyetinin niteliği arasında uyumsuzluk bulunuyor.
Bu durumda ilan verileri, gelir araştırması ve mükellefiyet tespiti bakımından bir risk göstergesi olabilir.
Örnek 2: İkinci el araç ticareti
Bir kişi veya işletme sürekli araç satış ilanları veriyor.
Ancak:
-
KDV beyannamesinde bu faaliyet görünmüyor,
-
E-defterde satış kayıtları bulunmuyor,
-
Mizan ile ilan faaliyetinin hacmi arasında uyumsuzluk bulunuyor.
Bu durumda ilan verileri, ticari faaliyet hacminin araştırılması bakımından önem taşıyabilir.
Örnek 3: İnternet üzerinden hizmet satışı
Bir kişi internet üzerinden sürekli danışmanlık, teknik servis veya eğitim hizmeti ilanları veriyor.
Ancak:
-
Vergi mükellefiyeti bulunmuyor,
-
Beyan edilen gelirler ile faaliyet hacmi arasında uyumsuzluk var,
-
Banka tahsilatları ile beyan edilen gelirler arasında fark bulunuyor.
Bu durumda ilan verileri, kayıt dışı faaliyet riskinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir kaynak olabilir.
10. İlan Verileri Tek Başına Vergi İncelemesi Sonucu Doğurur mu?
Hayır.
İlan verileri, Vergi İncelemesi bakımından önemli bir bilgi kaynağı olabilir; ancak tek başına her zaman vergilendirme sonucunu doğurmaz.
Vergi incelemesinde:
-
Faaliyetin gerçek niteliği,
-
Ticari organizasyon,
-
Süreklilik,
-
Kazanç amacı,
-
Gelirin türü,
-
Mükellefiyet durumu,
-
Muhasebe kayıtları,
-
Banka hareketleri,
-
Diğer bilgi ve belgeler
birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin, kişisel bir eşyanın tek seferlik satışı ile sürekli ticari mal satışı aynı hukuki ve vergisel sonuçları doğurmaz.
Bu nedenle ilan verileri, tek başına kesin vergi borcu tespitinden ziyade, araştırma ve inceleme bakımından bir risk göstergesi olarak değerlendirilmelidir.
11. 6 ncı Maddenin Üçüncü Fıkrasının Kaldırılması
Tebliğin 3 üncü maddesiyle 538 Sıra No.lu Tebliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
Ancak bu değişikliğin uygulamadaki kesin sonucu, 538 Sıra No.lu Tebliğin mevcut 6/3 fıkrasının içeriğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sadece “6/3 fıkrası kaldırıldı” ifadesinden hareketle bunun bir istisna, geçiş hükmü veya uygulama hükmü olduğu sonucuna varmak doğru değildir.
Bu nedenle uygulamada, 538 Sıra No.lu Tebliğin güncel metni ile 595 Sıra No.lu Tebliğin birlikte incelenmesi gerekir.
12. Dijital Faaliyet Verileriyle Çapraz Kontrol Nasıl Yapılabilir?
İlerleyen dönemde ilan ve platform verilerinin vergi denetiminde kullanılması halinde, aşağıdaki kontrol alanları önem kazanabilir:
| Kontrol alanı | İncelenecek husus |
|---|---|
| İlan verisi – Mükellefiyet | İnternet faaliyetinin mükellefiyet durumu ile uyumu |
| İlan verisi – KDV | Satış ve hizmet faaliyetlerinin KDV beyannameleriyle uyumu |
| İlan verisi – Kurumlar Vergisi | Ticari faaliyet hacminin kurum kazancıyla uyumu |
| İlan verisi – Geçici Vergi | Dönemsel hasılat ve kazanç uyumu |
| İlan verisi – Muhtasar | Faaliyet hacmi ile personel ve ücret yapısının uyumu |
| İlan verisi – E-Defter | İlan edilen faaliyet ile muhasebe kayıtlarının uyumu |
| İlan verisi – Mizan | Faaliyet hacmi ile hesap bakiyelerinin uyumu |
| İlan verisi – Banka | İlan edilen faaliyet ile tahsilatların uyumu |
| İlan verisi – KDV İade | İade talep edilen faaliyetlerin gerçekliği |
| İlan verisi – Risk Engine | Kayıt dışı faaliyet riskinin puanlanması |
Bu kontrollerin otomatik vergi taraması haline gelebilmesi için ise veri formatı, erişim yöntemi, bildirim kapsamı ve teknik uygulama esaslarının ayrıca belirlenmesi gerekecektir.
Sonuç
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 595), internet ve dijital ortamlardaki ekonomik faaliyetlere ilişkin bilgi toplama ve bildirim altyapısını genişleten önemli bir düzenlemedir.
Tebliğ ile:
-
E-ticaret bildirim kapsamı genişletilmiştir.
-
İlan ve kiralama faaliyetleri açıkça kapsama alınmıştır.
-
Yer sağlayıcılar ve sosyal ağ sağlayıcılar bakımından aylık bildirim esası öngörülmüştür.
-
İlan verenlerin mükellefiyet tespitine ilişkin bilgilerinin alınması ve bildirilmesi düzenlenmiştir.
-
İlan bilgileri, vergi güvenliği bakımından kullanılabilecek bir veri kaynağı haline getirilmiştir.
-
Ancak hangi bilgilerin, hangi formatta ve hangi tarihte bildirileceği ayrıca belirlenecektir.
-
Düzenleme, internet üzerinde ilan veren herkese yeni bir vergi getirmemektedir.
Sonuç olarak: 595 Sıra No.lu Tebliğ, doğrudan yeni bir vergi türü getirmekten ziyade, VUK mükerrer 257 kapsamında bilgi toplama ve bildirim yetkisinin dijital ekonomiye uyarlanması niteliğindedir. Bununla birlikte, uygulama esasları netleştikçe ilan platformları, sosyal ağlar ve dijital hizmet sağlayıcılar bakımından önemli bir veri bildirim ve uyum yükümlülüğü ortaya çıkabilecektir.
Mevzuat kaynağı: Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 595), 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete.